Kiểm toán nội bộ (KTNB) trong điều kiện của Việt Nam đã thực thi và phát triển gần 20 năm kể từ khi Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành quyết định 832-TC/QĐ/CĐKT, ngày 28/10/1997 về quy chế KTNB đối với các Doanh nghiệp Nhà nước theo các mục tiêu sau:

1. Bỏ cách thức quản lý, điều hành hoạt động Doanh nghiệp bằng biện pháp hành chính.
2. Tạo dựng các khuôn khổ pháp lý và sử dụng hiệu quả các biện pháp kinh tế.
3. Hoạt động KTNB phải được quy định trong văn bản pháp luật.
4. Định hướng tạo dựng hành lang pháp lý kinh doanh và áp dụng đưa vào quy chế KTNB để phát huy vai trò quản lý và hướng dẫn về nghiệp vụ kế toán, kiểm toán của Bộ tài chính đối với Doanh nghiệp.

Tuy nhiên, quá trình gần 20 năm thực thi và áp dụng KTNB đối với các Doanh nghiệp Nhà nước vẫn chưa hữu hiệu, còn nhiều hạn chế trong vai trò, chức năng, nhiệm vụ của KTNB. Doanh nghiệp Nhà nước hoạt động yếu kém, tệ nạn tham nhũng tràn lan, hình thành nền Văn Hóa “phong bì” làm biến chất đạo đức của người quản lý, điều hành Doanh nghiệp. Đứng trước các nguy cơ đó, KTNB vẫn chưa thể hiện được vai trò của mình trong việc tầm soát các rủi ro tiềm ẩn trong mọi hoạt động của doanh nghiệp, thậm chí cố ý làm trái quy định hay buông lỏng các khâu giám sát và vô hình chung làm ảnh hưởng đến cả nền kinh tế. Mặc dù, đã triển khai và ứng dụng các công cụ KTNB để rà soát toàn diện hoạt động của Doanh nghiệp nhưng đến nay lĩnh vực này vẫn mờ nhạt, hoạt động chủ yếu mang tính hình thức.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh khi hội nhập kinh tế toàn cầu, các Doanh nghiệp phải tự bảo vệ mình trong bối cảnh giao thương đa phương để phòng vệ thương mại cũng như đánh giá lại nguồn lực của chính mình và tầm soát rủi ro trên mọi phương diện. Thương trường được ví như “chiến trường” phải “biết mình, biết ta” thì mới có được “trăm trận trăm thắng”. Phải có chiến lược, chiến thuật, gia tăng điểm mạnh, hạn chế điểm yếu của mình để có tâm thế “phòng thủ” bảo toàn lực lượng hay “tấn công” chớp thời cơ là cả một nghệ thuật quản lý, điều hành doanh nghiệp. Trong cuộc chiến này, KTNB là công cụ đắc lực giúp Doanh nghiệp kiểm soát nguồn tài nguyên của mình, để xác định giá trị thực lực của Doanh nghiệp với tâm thế tự tin bước vào công cuộc đấu tranh giành thị phần, dẫn dắt thị trường mới có cơ may tồn tại và phát triển bền vững.

KTNB là một nghề đòi hỏi phải hội đủ điều kiện cần và đủ của Tài lẫn Đức mới phát huy được năng lực chuyên môn, thể hiện cái TÂM VÀ TẦM của một Kiểm toán viên nội bộ với Sứ mệnh Bảo vệ giá trị Doanh nghiệp. Năm 2015 Quốc hội đã ban hành Luật kế toán 2015, Luật kiểm toán nhà nước 2015 cùng với các Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp là điều kiện thuận lợi và cũng là cơ hội cho lĩnh vực KTNB được phát triển hơn nữa kể từ năm 2017 trở đi.  

Học viện chuyên gia được ra đời nhằm đóng góp và tiếp sức cho Doanh nghiệp có được nguồn năng lượng mới, với tâm thế mới bằng năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị hoạt động để giữ vững vị thế, tạo đà phát triển đột phá thông qua các giải pháp tầm soát rủi ro hữu hiệu trong công tác quản trị doanh nghiệp.

Học viện chuyên gia chúng tôi tâm huyết truyền động lực cho những Ai dám dấn thân, đi tắt đón đầu các cơ hội “ngàn năm có một” này, để khẳng định và xác lập giá trị cho mình. Học Viện Chuyên Gia sẽ “mài dũa” Bạn trở thành những Viên kim cương sáng giá trong môi trường kinh doanh.

(Huỳnh Thị Thanh Thảo)